Skup nie zapłacił za zboże w 60 dni? Policz odsetki i wyślij wezwanie

Za zboże i inne produkty, które nie psują się szybko, skup płaci najpóźniej 60 dni od dostawy, za łatwo psujące się w 30 dni. Dłuższa zwłoka to praktyka zakazana ustawą. Gdy skup się spóźnia, należą ci się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r. 13,75% w skali roku) i rekompensata 40, 70 albo 100 euro.

Skąd 60 dni i od którego dnia liczyć

Termin wynika z art. 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1773). Łatwo psujące się są produkty, które mogą przestać nadawać się do sprzedaży lub przetworzenia w 30 dni od zebrania. Ziarno, które sprzedajesz do skupu po żniwach, do nich nie należy, podobnie jak rzepak. Obowiązuje więc 60 dni.

Przy jednorazowej dostawie liczysz od dnia dostawy albo od dnia ustalenia kwoty do zapłaty, jeśli nastąpiło później. Ten drugi wariant ma haczyk: gdy kwotę ustala sam skup, termin i tak biegnie od dostawy. Przy regularnych dostawach liczysz od końca uzgodnionego okresu dostarczania, a ustawa przyjmuje, że taki okres nie przekracza miesiąca.

Ta sama ustawa zakazuje skupowi jednostronnej zmiany warunków płatności lub cen oraz nieuzasadnionego obniżania należności po przyjęciu towaru, na przykład przez żądanie rabatu. Przewagę kontraktową domniemywa się, gdy roczny obrót dostawcy nie przekracza równowartości 2 000 000 euro, a obrót nabywcy jest wyższy.

Odsetki i rekompensata na przykładzie pszenicy

Pieniądze za zwłokę daje druga ustawa, o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Odsetki należą ci się bez wezwania od dnia po terminie zapłaty z umowy. Jeśli umowa terminu nie podaje, biegną po 30 dniach od dostawy. Termin dłuższy niż 60 dni od doręczenia faktury jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy strony wyraźnie go ustaliły i nie jest rażąco nieuczciwy wobec ciebie.

Stawka zmienia się co pół roku. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r. wynosiła 14%, od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r. 13,75% w skali roku. Odsetki to kwota razy stawka razy dni opóźnienia, podzielone przez 365.

Do tego dochodzi rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40 euro przy kwocie do 5000 zł, 70 euro powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł, 100 euro od 50 000 zł.

Przykład: oddajesz pszenicę za 40 000 zł 1 września 2026 r., a umowa przewiduje zapłatę do 31 października. Skup płaci 30 listopada, czyli 30 dni po terminie. Odsetki to 40 000 × 13,75% × 30 / 365 = 452,05 zł. Rekompensata wynosi 70 euro, czyli 305,70 zł po kursie NBP z 30 września 2026 r. (4,3672 zł).

Euro przelicza się po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca przed tym, w którym zapłata stała się wymagalna. Przy zapłacie 15 grudnia odsetki wzrosłyby do 678,08 zł. Bez terminu w umowie liczyłbyś je już od 31. dnia po dostawie. Kwota główna to ta z umowy, bez względu na to, jak od dostawy zmieniła się cena pszenicy.

Wezwanie do zapłaty krok po kroku

Odsetki i rekompensata przysługują bez wezwania, ale pismo porządkuje sprawę, zanim trafi ona do sądu. W kalkulatorze powyżej, w zakładce „Wezwanie do zapłaty”, wpisz swoje dane, nazwę i adres skupu, towar, numer faktury lub umowy oraz numer rachunku. Tekst z wyliczonymi kwotami skopiujesz jednym przyciskiem.

Sprawdź w nim datę dostawy i termin, który minął. Odsetki są policzone na konkretny dzień, dlatego pismo żąda też dalszych odsetek do dnia zapłaty. Daj skupowi czas na przelew, na przykład 7 dni. Wyślij pismo listem poleconym albo mailem, którego doręczenie potwierdzisz, a kopię zachowaj razem z fakturą.

UOKiK, KOWR czy sąd

Każde z tych miejsc służy czemu innemu. UOKiK prowadzi postępowania o praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową i może nałożyć karę płatną do budżetu państwa. Zgłosić podejrzenie może każdy, także pokrzywdzony dostawca. Urząd działa jednak wtedy, gdy praktyka uderza w wielu dostawców, i nie odzyska pieniędzy za ciebie.

Gdy nie masz z kontrahentem pisemnej umowy albo umowa nie spełnia wymogów, możesz zawiadomić Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. O swoją kwotę z odsetkami i rekompensatą upominasz się sam przed sądem powszechnym.

Jeśli nie prowadzisz zarejestrowanej działalności, ustawa o opóźnieniach i tak cię obejmuje, bo dotyczy także działalności wytwórczej w rolnictwie. Z ustawą o przewadze kontraktowej sprawa jest mniej jasna: dostawcą jest w niej przedsiębiorca, a Prawa przedsiębiorców nie stosuje się do upraw i hodowli. Zgłoszenie do UOKiK złożysz jednak tak czy inaczej.