18 listopada 2026 r. ogłoszono porozumienie w sprawie warunków kontraktacji buraków cukrowych na sezon 2027/2028 z jednym z producentów cukru. W tym samym czasie środowisko plantatorów dyskutuje o przyszłości płatności związanej z produkcją buraków w nowej unijnej perspektywie budżetowej.
Ekonomika uprawy pod presją
Jak informuje Tygodnik Poradnik Rolniczy, warunki kontraktacji zostały uzgodnione, jednak tło negocjacji jest wyjątkowo trudne. Prezes Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego Krzysztof Nykiel podczas konferencji KZPBC „Burak Cukrowy: Uprawa, Ochrona, Przyszłość” ocenił, że propozycje ze strony producentów cukru odpowiadają stawkom sprzed około 10 lat, podczas gdy koszty produkcji są dziś na zupełnie innym poziomie. Według farmer.pl nawozy są obecnie około dwukrotnie droższe niż w okresie, gdy ceny skupu kształtowały się na zbliżonym poziomie.
Nykiel nie owijał w bawełnę: „Jest to chyba największy zakręt w uprawie buraka cukrowego od wejścia Polski do Unii Europejskiej”, cytuje go farmer.pl. Do rosnących kosztów nawożenia i paliwa dochodzi kurczący się dostęp do środków ochrony roślin. Jak wynika z materiału farmer.pl, do 2030 r. liczba dostępnych substancji czynnych w ochronie buraka może zostać ograniczona do sześciu.
Płatność cukrowa, czyli co rekompensuje koszty
Według farmer.pl Marek Zagórski z Federacji Przedsiębiorców Polskich powołał się na ekspertyzę Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, z której wynika, że planowane zmiany regulacyjne spowodują w Polsce spadek opłacalności produkcji buraków o 8 proc. To wartość zbieżna z tym, co daje płatność związana z produkcją. Zagórski argumentował wprost: płatność jest potrzebna jako rekompensata kosztów regulacji.
W nowej perspektywie budżetowej UE płatność ta może nie być obligatoryjna dla państw członkowskich, ale nadal pozostawać możliwa do zastosowania, jak podaje farmer.pl. Jej utrzymanie będzie wymagało aktywnych starań polskiego rządu.
MRiRW deklaruje wsparcie
Sekretarz stanu w MRiRW Małgorzata Gromadzka podczas debaty KZPBC potwierdziła, że resort zamierza zabiegać o zachowanie wsparcia dla producentów buraków. „Takie wsparcie finansowe, biorąc pod uwagę liczbę hektarów, które są burakami obsiewane, będziemy wnioskować i na takie wsparcie producenci mogą absolutnie liczyć”, cytuje ją farmer.pl. Gromadzka zwróciła też uwagę, że produkcja buraka w większości przypadków opiera się na kontraktacji, co daje plantatorom pewność zbytu i znajomość ceny jeszcze przed siewem.
Uczestnicy debaty cytowani przez farmer.pl wskazywali, że w Polsce funkcjonuje 17 cukrowni. Bez opłacalnej produkcji w gospodarstwach zabraknie surowca dla tych zakładów.
Rolnicy uprawiający buraki cukrowe powinni zapoznać się z uzgodnionymi warunkami kontraktacji na sezon 2027/2028 u swojego producenta cukru. Warto też śledzić, czy MRiRW złoży w nowej perspektywie budżetowej UE wniosek o utrzymanie płatności związanej z produkcją buraków, bo jej zachowanie lub likwidacja bezpośrednio przełoży się na opłacalność uprawy.
Źródła: tygodnik-rolniczy.pl, farmer.pl