Ministerstwo rolnictwa prowadzi analizy skuteczności dotychczasowych praktyk, by zdecydować, które z nich warto kontynuować w nowej perspektywie finansowej. Jak informuje Tygodnik Poradnik Rolniczy, eksperci odróżniają prawdopodobną kontynuację wsparcia na rzecz środowiska i klimatu od automatycznego utrzymania wszystkich dotychczasowych ekoschematów w niezmienionej formie.
Nowe unijne przepisy mają ujmować w jednym artykule różne formy wsparcia działań klimatyczno-środowiskowych: praktyki znane dziś jako ekoschematy, wieloletnie działania rolno-środowiskowo-klimatyczne oraz rolnictwo ekologiczne. Ostateczna decyzja o tym, które konkretne praktyki zostaną sfinansowane, leżeć będzie w gestii poszczególnych państw członkowskich, jak wyjaśniał podczas konferencji dr Bogdan Pomianek, koordynator ds. WPR.
Co może wypaść, a co zostać
Według relacji Tygodnika Poradnik Rolniczego dr Pomianek wskazał, że pojawiają się wątpliwości co do zasadności finansowania np. rozdrabniania słomy, skoro wiele gospodarstw stosuje tę praktykę bez dodatkowych zachęt. Z kolei dużym zainteresowaniem rolników cieszą się ekoschematy dotyczące uproszczonych systemów uprawy oraz nierozbryzgowych metod aplikowania nawozów płynnych. Mniejszym zainteresowaniem objęte są praktyki związane z roślinami miododajnymi, co wzbudza zastrzeżenia organizacji ekologicznych postulujących wyższe finansowanie działań na rzecz bioróżnorodności.
Resort deklaruje wolę utrzymania wsparcia dla działań trudnych do sfinansowania z innych źródeł. Chodzi przede wszystkim o:
- ochronę i utrzymanie rodzimych ras zwierząt gospodarskich,
- działania przynoszące wysokie korzyści środowiskowe i wymagające dodatkowego zaangażowania rolnika,
- ochronę bioróżnorodności.
W obszarze rolnictwa ekologicznego ministerstwo analizuje, czy dotychczasowy podział środków właściwie uwzględnia potrzeby gospodarstw prowadzących ekologiczną produkcję zwierzęcą, tak aby docenić te, które łączą uprawy ekologiczne z utrzymaniem zwierząt i wytwarzaniem ekologicznych produktów pochodzenia zwierzęcego.
Warunkowość i definicja aktywnego rolnika
W projektowanych przepisach pojęcie warunkowości zastąpione ma zostać koncepcją odpowiedniego zarządzania gospodarstwem. Państwa członkowskie zyskają pewną swobodę w kształtowaniu wymogów dotyczących m.in. ochrony wód i gleby, różnorodności biologicznej oraz dobrostanu zwierząt. Dr Pomianek zaznaczył jednak, że na obecnym etapie nie widzi zasadniczego odejścia od obecnych celów i zakresu wymagań.
Otwarta pozostaje kwestia warunkowości społecznej. Ostatnia prezydencja zaproponowała jej usunięcie z katalogu wymogów i Polska to poparła, lecz ostateczna decyzja zależy także od stanowiska Parlamentu Europejskiego, jak podaje Tygodnik Poradnik Rolniczy.
Jeśli chodzi o definicję aktywnego rolnika, Polska postulowała jej doprecyzowanie, aby wsparcie trafiało do osób faktycznie prowadzących produkcję rolną. Według stanu na 28 października 2026 roku projektowane rozwiązania przypominają pod tym względem zasady z obecnej perspektywy. Dr Pomianek zaznaczył, że jeśli na poziomie unijnym nic się nie zmieni, Polska będzie mogła rozważyć własne rozwiązania legislacyjne skuteczniej kierujące pomoc do aktywnych producentów.
Emeryci nie stracą płatności
Projekt Komisji Europejskiej z lipca 2025 roku zakładał obowiązkowe wyłączenie od 2032 roku rolników w wieku emerytalnym z podstawowego wsparcia dochodów. Polska i inne państwa członkowskie zabiegały o zmianę, argumentując, że decyzja powinna należeć do krajów. Zmiana ta została przyjęta: jeśli rolnik nadal prowadzi gospodarstwo, nie będzie automatycznie pozbawiany płatności wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, jak informuje Tygodnik Poradnik Rolniczy.
Źródła: tygodnik-rolniczy.pl