Minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział utrzymanie 80 mln zł wsparcia dla spółek wodnych w projekcie budżetu na 2027 rok. Deklaracja padła 10 listopada podczas VII Forum Producentów Żywności, zorganizowanego w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod hasłem „Rolnictwo w zmianie. Klimat, woda i bezpieczeństwo żywnościowe”, jak informuje Tygodnik Poradnik Rolniczy.
Klimat zmienia warunki produkcji rolnej
Długotrwałe okresy bez opadów, gwałtowne deszcze, przymrozki i wysokie temperatury utrudniają planowanie produkcji i zwiększają ryzyko strat. Prof. dr hab. Zbigniew Karaczun ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, reprezentujący też Koalicję Klimatyczną, zwracał uwagę na przyspieszenie globalnego ocieplenia. Według przedstawionych przez niego danych tempo wzrostu temperatury, które wcześniej wynosiło około 0,2 stopnia Celsjusza na dekadę, w ostatnich latach osiągnęło blisko 0,4 stopnia. W Polsce średnia temperatura jest obecnie o 1,5 stopnia wyższa niż 75 lat temu, co według profesora oznacza nie tylko dłuższy sezon wegetacyjny, ale i większe ryzyko późnowiosennych przymrozków niszczących sady i uprawy warzywnicze.
W województwie zachodniopomorskim okres wegetacji wydłużył się przez 70 lat o 45 dni, w rejonie Suwałk o blisko 22 dni. Wcześniejszy rozwój roślin zwiększa jednak podatność na przymrozki, które w sadownictwie mogą oznaczać bardzo duże straty na hektar.
Nawadnianie „na oko” wciąż dominuje
Prof. Waldemar Treder z Instytutu Ogrodnictwa PIB zaprezentował wyniki ankiety przeprowadzonej wśród niemal tysiąca respondentów. Blisko 80 proc. badanych przyznało, że nawadnia uprawy intuicyjnie, bez pomiarów, a zaledwie 20 proc. korzysta z prostych czujników sterujących nawadnianiem. Treder wskazywał, że decyzje oparte wyłącznie na ocenie wzrokowej grożą zarówno marnowaniem wody, jak i zbędnym wzrostem kosztów. Rozwiązaniem są czujniki wilgotności gleby, stacje meteorologiczne i systemy wspomagania decyzji.
Retencja wymaga współpracy całej zlewni
Prof. dr hab. Jerzy Kozyra z Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa PIB przekonywał, że sama budowa zbiorników nie rozwiąże problemu suszy. Potrzebne są zbiorniki infiltracyjne wspomagające zasilanie wód podziemnych, właściwie wyposażone rowy melioracyjne z zastawkami oraz pasy wiatrochronne i zadrzewienia śródpolne. Ekspert podkreślał, że sama zastawka bez odpowiedniej eksploatacji i współpracy właścicieli gruntów nie przyniesie efektu.
Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ds. ochrony przed powodzią i suszą, poinformował, że w latach 2020-2025 zrealizowano blisko 500 zadań związanych z kształtowaniem zasobów wodnych, obejmujących ponad 1,5 mln hektarów, w tym blisko 57 tys. hektarów gruntów rolnych. Szacowany efekt retencyjny wyniósł około 15 mln m sześc. wody. Jako przykład skutecznej współpracy Jarzyński wskazał lokalne partnerstwo wodne w zlewni rzeki Stobrawy w woj. opolskim, gdzie obszar objęty działaniami wzrósł ze 150 do około 500 hektarów.
Rolnicy działający w spółkach wodnych lub planujący do nich przystąpić powinni śledzić projekt budżetu na 2027 rok oraz komunikaty Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie podziału tych 80 mln zł, gdy tylko projekt trafi do dalszych prac legislacyjnych.
Źródła: tygodnik-rolniczy.pl
